Helena Schrammówna – ur. 24.07.1879 w Olchowej, zm. 18.02.1942 tamże – polska malarka, badaczka sztuki ludowej. (Życiorys na Wikipedia)
„Na targu” 1924 r.
O Helenie Schramównie zachował się ciekawy czterowiersz, który trafnie podsumowuje jej zainteresowania:
Skoro powie ktoś: „Sztuka i przemysł ludowy”,
Padnie zaraz nazwisko owej białogłowy.
A skoro ktoś zapyta: „W co też bym się odział?”
Ona skromnie doradzi: „Najlepiej w samodział.”1
Książka Sztuka ludowa i jej znaczenie dla kultury artystycznej, wydana w 1939 roku, to niezwykle cenny dokument epoki, będący zarówno świadectwem zainteresowania kulturą ludową w przedwojennej Polsce, jak i próbą systematycznego uchwycenia jej znaczenia dla ogólnego rozwoju sztuki. Autorka prezentuje kompleksowe spojrzenie na twórczość ludową, traktując ją nie jako marginalne zjawisko folklorystyczne, ale jako integralną część narodowej tożsamości i inspirację dla artystów profesjonalnych. Warto podkreślić, że książka powstała w przełomowym momencie historii Polski – u progu II wojny światowej. To nadaje jej szczególną wartość: jest próbą uchwycenia i ocalenia dziedzictwa w obliczu nadciągającej katastrofy.
- Jan Malinowski, Erwuza. Rada Wileńskich Zrzeszeń Artystycznych, „Wileńskie Rozmaitości” ↩︎