Dziewiarki rewolucji francuskiej

Dziewiarki, znane jako tricoteuses, były częstym widokiem na trybunach parlamentarnych i podczas egzekucji na Place de la Révolution. Według podpisu pod ilustracją (dodanego prawdopodobnie później), kobiety te otrzymywały 40 sous dziennie za obecność i oklaskiwanie rewolucyjnych przemówień.

Wszystkie wzory prowadzą do… Paryża (Gawęda 2)

Badania nad historią dziewiarstwa są skomplikowane i jasno pokazują, że są możliwe tylko dzięki współpracy badaczy z różnych krajów. Świadczy to o tym, że dziewiarstwo nigdy nie było przypisane wyłącznie do jednego narodu, lecz stanowi element wspólnego, międzynarodowego dziedzictwa. Opisując historię dziewiarstwa w kontekście konkretnego kraju, należy więc pamiętać, że jest to opowieść uniwersalna, wykraczająca poza granice państwowe.

1852 r.

„Le livre du tricot” – to w dosłownym tłumaczeniu książka o robotach na drutach. Znalazłam ją w archiwalnych zasobach Biblioteki … More

Rękawice z La Mode Illustrée – 1861 r. (Francja)

Projektując rękawiczki, warto podążać tropem naszych przodków – dłonie od zawsze przyciągają uwagę, dlatego zasługują nie tylko na ochronę przed zimnem, lecz także na wyjątkową oprawę estetyczną oraz kontakt z miękką, przyjemną w dotyku przędzą, odpowiednią dla wrażliwej skóry nadgarstków. Wybór wysokiej jakości włóczki ma ogromne znaczenie: decyduje nie tylko o komforcie noszenia, ale także o trwałości i eleganckim wyglądzie gotowego wyrobu. Starannie dobrana przędza pozwala w pełni wyeksponować wzór, podkreśla walory dekoracyjne rękawiczki i sprawia, że staje się ona zarówno praktycznym, komfortowym dodatkiem, jak i ozdobą stroju.

Francja

aktualizacja 09/09/2025

Rola Francji w historii dziewiarstwa (cz. 1-6 plus dodatki)

Francuskie ścieżki w badaniach prof. Ireny Turnau (French Paths in the Research of Professor Irena Turnau)

Profesor Irena Turnau pozostaje niezmiennie mentorką wyznaczającą kierunki badań, i to nie tylko dla nas – badaczy koncentrujących się przede wszystkim na historii polskiego dziewiarstwa. Jej dorobek stanowi również punkt odniesienia dla uczonych z innych krajów Europy i Ameryki, którzy traktują ją jako autorytet w dziedzinie historii rzemiosła włókienniczego.
O wyjątkowym znaczeniu i trwałej wartości badań prof. Turnau świadczy fakt, że jej prace są wciąż szeroko cytowane i przywoływane w literaturze międzynarodowej, zarówno w opracowaniach o charakterze naukowym, jak i w publikacjach o mniejszym znaczeniu merytorycznym. Stanowią one istotny fundament nie tylko w badaniach nad historią dziewiarstwa, lecz także w szerszej perspektywie badań nad dziejami rzemiosła włókienniczego. Można wręcz odnieść wrażenie, że dorobek polskiej uczonej cieszy się obecnie większym uznaniem w środowiskach badawczych za granicą niż w Polsce (co potwierdzają liczne przykłady recepcji jej prac w obiegu naukowym).

Francuska podróż w czasie – Luwr

Tapiseria „Le Travail de la laine” ukazuje sceny przedstawiające kolejne etapy obróbki wełny, od pozyskiwania surowca po jego przygotowanie do tkania. W kompozycji można wyróżnić między innymi scenę strzyżenia owcy, czyszczenia i sortowania runa, czesania oraz przędzenia czy przewijania gotowej wełny. Poszczególne epizody ukazane zostały w realistyczny sposób, z dbałością o szczegółowe oddanie narzędzi, gestów i elementów stroju. Dzięki temu tapiseria stanowi nie tylko obiekt dekoracyjny, ale także niezwykle cenne źródło ikonograficzne dla badań nad historią technik włókienniczych.

Francuskie wzorniki tekstylne i podręczniki dziewiarskie

Obecność francuskojęzycznego podręcznika w zbiorach polskiej szkoły we Francji, a później polskiej Biblioteki Narodowej, nie tylko dokumentuje drogę przenikania francuskich technik dziewiarskich do naszych tradycji rzemieślniczych, lecz stanowi także świadectwo kulturowych i edukacyjnych więzi między oboma narodami. Co więcej, „Le Livre du Tricot” jest obecnie najstarszą publikacją o tematyce dziewiarskiej w naszej Bibliotece Narodowej.

Wzory dziewiarskie z magazynu modowego La Mode Illustrée, 1861 r.

La Mode Illustrée to francuski magazyn modowy, wydawany w latach 1860–1937. Jego podtytuł brzmiał Journal de la famille („Dziennik rodzinny”). Magazyn został założony przez Emmeline Raymond, wydawany przez braci Didot i miał swoją siedzibę w Paryżu. Był znany z wysokiej jakości ilustracji autorstwa takich artystek jak Adèle-Anaïs Colin Toudouze i Héloïse Leloir.

La Mode Illustrée uchodzi za jeden z pierwszych tygodników modowych i był jednym z najbardziej wpływowych magazynów modowych swojego czasu – zarówno we Francji, jak i za granicą.

Francuskie źródło polskiego wzoru ludowego

Wzór, który dotychczas uznawaliśmy za tradycyjny motyw ze strojów ludowych regionów opoczyńskiego i podlaskiego, okazał się mieć znacznie starsze francuskie korzenie. Został opublikowany przez Federico de Vinciolo – wybitnego projektanta wzorów i twórcę koronek, który działał w XVI wieku na dworze króla Henryka II Francuskiego.
To odkrycie nie tylko wzbogaca wiedzę o historii wzoru, ale też pokazuje, jak złożone bywają ścieżki, którymi podążają motywy ornamentyki – od dworskiej mody renesansu po wiejskie hafty ludowe.

Graficzne wzory haftów z czasów renesansu

Transkrypcje projektów pochodzących z licznych wydań książek Federica de Vinciolo, opublikowanych w latach 1587–1623, stanowią cenne źródło wiedzy o renesansowych wzorach hafciarskich i koronkarskich. Opracowanie zawiera szczegółowe informacje o lokalizacji konsultowanych egzemplarzy – zarówno bibliotek, jak i zbiorów cyfrowych – dzięki czemu możliwe jest ich dalsze samodzielne przeglądanie i analiza.