Kategoria: RĘKAWICE I RĘKAWICZKI

Dziewiarskie tradycje naszych sąsiadów – Litwa

Dziewiarki i dziewiarze z Litwy postanowili zadbać o swoje dziedzictwo, koncentrując się na zabytkowych wzorach litewskich rękawiczek, które odnajdują w muzeach. Choć sami przyznają, że ich tradycje nie są tak bogate jak te na Łotwie czy w Estonii, nie oznacza to jednak, że rękawiczki nie były ważnym elementem litewskiego ubioru.

Podsumowanie badań – 2025 r.

Rozpoczynając pracę nad historią polskiego dziewiarstwa, odkryłam, że wbrew początkowym przekonaniom materiałów historycznych, etnograficznych, muzealnych i publicystycznych zwiazanych z tych tematem jest zaskakująco dużo. Równoczesne podejmowanie wszystkich wątków prowadziło mnie jednak do narastającego chaosu informacyjnego i utrudniało pogłębioną analizę poszczególnych zagadnień. Z tego względu zrodził się pomysł uporządkowania badań poprzez podział pracy na konkretne kategorie dziewiarskie. I tak, rok 2025 stał się Rokiem Polskich Rękawic i Rękawiczek Dzianych, a rok 2026 Rokiem Polskich Swetrów.

Nić tradycji i sztuki – dziewiarstwo i przędzalnictwo w twórczości artystów

Nasza wirtualna kolekcja łączy sztukę z rzemiosłem, prezentując dzieła inspirowane dawnymi technikami dziewiarskimi i przędzalniczymi. To przestrzeń, w której tradycja spotyka się z nowoczesną interpretacją – zbiory opowiadają o historii, kulturze i tożsamości splecionych z włókna.

Rękawice skierniewickie

Rękawice pochodzą ze zbiorów Galerii Staroci i Pamiatek Regionlnych w Lipcach Reymontowskich – zdjęcie udostępnione dla Muzeum Dziewiarstwa przez pana … More

Rękawice łotewskie

Zastanawiając się nad przyczynami niewielkiej liczby zachowanych w polskich zbiorach muzealnych rękawic i rękawiczek, w zestawieniu z ich znacznym bogactwem … More

2025 – Rok Polskich Rękawic i Rękawiczek

PDF DO POBRANIA
W styczniu bieżącego roku rozpoczęliśmy działania na rzecz odtworzenia i ochrony polskich tradycji wykonywania rękawiczek dzianych na drutach oraz dzierganych na szydełku. Inspirację stanowiły dla nas doświadczenia środowisk dziewiarskich z Litwy i Łotwy, gdzie praktyki te są nie tylko formą twórczości artystycznej, lecz także elementem ochrony dziedzictwa kulturowego. W polskich zbiorach muzealnych zachowało się niestety niewiele rękawiczek dzianych, dlatego informacje o związanych z nimi tradycjach czerpiemy przede wszystkim z opisów zawartych w źródłach etnograficznych.

Rękawice z La Mode Illustrée – 1861 r. (Francja)

Projektując rękawiczki, warto podążać tropem naszych przodków – dłonie od zawsze przyciągają uwagę, dlatego zasługują nie tylko na ochronę przed zimnem, lecz także na wyjątkową oprawę estetyczną oraz kontakt z miękką, przyjemną w dotyku przędzą, odpowiednią dla wrażliwej skóry nadgarstków. Wybór wysokiej jakości włóczki ma ogromne znaczenie: decyduje nie tylko o komforcie noszenia, ale także o trwałości i eleganckim wyglądzie gotowego wyrobu. Starannie dobrana przędza pozwala w pełni wyeksponować wzór, podkreśla walory dekoracyjne rękawiczki i sprawia, że staje się ona zarówno praktycznym, komfortowym dodatkiem, jak i ozdobą stroju.

Mankietki z 1879 r.

PDF DO POBRANIA
Mankietki 1879 to wzór zaczerpnięty z magazynu Mody Paryzkie, który pod koniec XIX w. popularyzował najnowsze trendy w kobiecym ubiorze i rękodziele inspirując się francuskimi trendami mody. Ażurowe wykończenie wykonane szydełkiem połączone zostało z wygodnym i praktycznym ściągaczem wydzierganym na drutach. Mankiety otulające kobiece dłonie były w XIX w. niezwykle modne – dodawały elegancji, a zarazem chroniły przed chłodem. Noszono je nie tylko jako ocieplacze, ale również jako dekorację do strojów dziennych, jak i do bardziej odświętnych kreacji.

Mitenki z 1877 r.

PDF DO POBRANIA
Mitenki opublikowane w „Tygodniku Mód i Powieści” z 1877 roku są subtelnym świadectwem dawnej elegancji i dbałości o detale w kobiecej garderobie. Delikatne i ozdobne, niegdyś stanowiły wyrafinowane uzupełnienie stroju, a dziś mogą być zarówno pięknym elementem stylizacji inspirowanej historią, jak i praktycznym dodatkiem do bluzki czy sukni. Dzięki zachowanemu opisowi wykonania możliwe jest ich samodzielne odtworzenie, co pozwala nie tylko docenić kunszt XIX-wiecznego rękodzieła, ale także nadać współczesnym kreacjom wyjątkowy, retro charakter.

Techniki dziewiarskie

Tvåändsstickning / Dzierganie twoends / Twined knitting Jak napisała Iwona Eriksson, dzierganie z dwóch końców włóczki to bardzo stara skandynawska … More

Marcia Lewandowski

Marcia Lewandowski zapisała się także w historii dziewiarstwa, jako autorka dwóch cenionych książek z tradycyjnymi wzorami ludowymi. Uznawana za autorytet w tej dziedzinie, została wymieniona jako autorytet od dzianiny litewskiej w publikacji „Knitting Around the World”, dokumentującej międzynarodowe osiągnięcia sztuki dziewiarskiej.

Rękawki łowickie – 1910 r.

Łowickie rękawki ze stroju księżackiego są dowodem na to, że Polska ma bogate tradycje w tworzeniu dzianych akcesoriów, takich jak rękawiczki, rękawki, skarpety. Brakuje nam zdjęć i niewiele mamy eksponatów w muzeach, głównie ze względu na zniszczenia wojenne.

Ciepło i tradycja prosto z dalekiej północy

Wspaniały wykład o lapońskich rękawicach opublikowała na swoim kanale YouTube Iwona Eriksson. Wykład świetnie wpisuje się w nasz projekt „2025 Rokiem Polskich Rękawiczek”, w ramach którego nie tylko poznajemy nasze narodowe tradycje dziewiarskie, ale przybliżamy rownież wiedzę, techniki i wzornictwo innych krajów.

1935 r.

Zimowe rękawiczki opublikowane w polskim magazynie „Tygodnik Kobiety” Nr 6 z 1935 roku.Na prezentowanym zdjęciu są dodatkiem do bardzo eleganckiego … More

Dziewiarstwo męskie

Gdyby jeszcze jakiś polski mężczyzna twierdził, że druty i szydełko to „babskie sprawy”, to proszę bardzo – tutaj są 3 … More

Inspiracja – mitenki cieszyńskie

Następny przykład zastosowania wzoru haftu ludowego w dzianinie. Opr. Anna Bednarz na podst. motywu znalezionego w Muzeum Śląska Cieszyńskiego.

Rękawice polskie – 1938 r.

Rękawice – zdjęcie zostało opublikowane w 8 numerze magazynu „Przegląd Mody” z sierpnia 1938 roku. Zostało opisane jako: „narciarskie rękawiczki … More

1881 r. – Mitenki

Bardzo interesujące mitenki z 1881 roku, które odzwierciedlają kunszt dziewiarski i kreatywność projektantów XIX wieku. Wzory z tamtego okresu zaskakują … More

1967 r.

MODA W STROJACH REGIONALNYCH TEMATEM WYSTAWY NA ŚLĄSKU – Barbara Bazielich Wystawa w Katowicach i Bytomiu LINK

1935 r.

źródło:Biblioteka NarodowaJa To Zrobię : pismo poświęcone robotom ręcznym R. 3, nr 22 (15 listopada 1935) + wkł.: wzory haftów … More