Uwaga: Oryginalny projekt w magazynie La Mode Illustrée został zaprezentowany i opisany w rozmiarze dziecięcym. My wykonamy go w rozmiarze damskim (M). Należy pamiętać, że wzór nie został jeszcze przetestowany (w trakcie).
PDF (wkrótce dostępny w języku polskim i angielskim).
La Mode Illustrée było prestiżowym francuskim czasopismem poświęconym modzie i rzemiosłu kobiecemu, ukazującym się w Paryżu od 1860 roku. Uznawane za jedno z najważniejszych źródeł wiedzy o modzie XIX wieku, łączyło luksusowe ilustracje strojów z praktycznymi poradami dotyczącymi szycia, haftu, dziewiarstwa oraz prowadzenia domu. W każdym numerze publikowano wzory przeznaczone do samodzielnego wykonania ubrań, dodatków i dekoracji wnętrz. Dzięki szerokiemu zasięgowi i dostępności w edycjach międzynarodowych, La Mode Illustrée kształtowało gusty i rozwijało umiejętności kobiet nie tylko we Francji, lecz także w całej Europie.
Ze względu na tak szeroki zasięg magazynu możemy uznać, że w XIX wieku stanowił on dla wielu krajów bogate źródło wzornictwa oraz technik dziewiarskich wypracowanych przez wieki we Francji i w Wenecji.
Prezentowany wzór rękawicy dziecięcej pochodzi z 1861 roku i stanowi przykład eleganckiego, a zarazem funkcjonalnego dziewiarstwa domowego tamtego okresu. Został opracowany na nowo na podstawie oryginalnego opisu, przy wykorzystaniu transkrypcji tekstu wykonanej przez AI, z myślą o zachowaniu i popularyzacji dziedzictwa rzemieślniczego. Opracowanie całości, adaptacja i korekta: Anna Bednarz dla Muzeum Dziewiarstwa.
Opis oryginału
Na ilustracji widoczna jest rękawica,, w której szczególną uwagę przyciąga mankiet zdobiony efektownym, reliefowym ściegiem jodełkowym. Wzór ten tworzy wokół nadgarstka dekoracyjną, gęstą fakturę, nadającą dzianinie wyrazisty i elegancki charakter. Podwójnie wykonany mankiet pełni podwójną funkcję – dodatkowo ociepla wrażliwe na chłód okolice nadgarstka oraz nadaje całej rękawiczce bardziej usztywnioną formę.
Część okrwająca dłoń i palce wykonana została drobnoziarnistym ściegiem ryżowym, który zapewnia elastyczność, gęstość i dobre dopasowanie do kształtu dłoni. Mankiet i górna partia zostały połączone za pomocą sprężystego ściągacza, co dodatkowo zwiększa komfort noszenia i stabilność wyrobu. Na jego środku umieszczono aplikację w formie kwiatowego motywu, pełniącą rolę ozdobną. Dodatkowo wyhaftowano 3 łodyżki odbiegające od kwiatka.
Przedłużony, grubszy mankiet może przywodzić na myśl średniowieczne rękawiczki liturgiczne, które charakteryzowały się takim grubym i długim mankietem. Litewskie, łotewskie czy lapońskie rękawice również cechowaly się podobną techniką wykonania. Wygląda jednak na to, że ten pomysł miał swoje źródło we Francji (lub Wenecji), możliwe, że we wzornictwie tekstylnym lub rycerskim.
Przykłady rękawic z dużymi mankietami:
Liturgiczne, XIII w.
Francja 1861
Litwa
Nasze zmiany w opisie wykonania
Najważniejszą zmianą w stosunku do oryginału jest dostosowanie rozmiaru rękawicy. Wzór z XIX wieku został obliczony na niewielką dziecięcą dłoń (2–4 lata), natomiast nasz projekt przygotowano w uniwersalnym rozmiarze damskim (M). Rozmiar można w łatwy sposób modyfikować, odejmując lub dodając oczka podczas ich nabierania, przy czym ich liczba będzie również zależała od grubości zastosowanej włóczki.
Wprowadziliśmy także niewielką modyfikację w sposobie wykonania mankietu. Rozpoczęliśmy jego wykonywanie od ściegu jodełkowego, a nie od jego podszewki. Druga zmiana w odniesieniu do oryginału to wykonanie rękawicy w całości – bez konieczności końcowego przyszywania mankietu do części górnej.
Próbka użytych w projekcie ściegów:
Z czego?
W oryginalnym opisie podano dokładne zapotrzebowanie na włóczkę: 32 g cienkiej wełny (np. 100% wełna merynosowa). Współcześnie informacja ta jest jednak niewystarczająca, ponieważ określenie „cienka wełna” jest zbyt ogólnikowe. W naszym prototypie wykorzystaliśmy 100% wełnę merynosową o grubości DK (Malabrigo Arroyo).
Analiza dawnych opisów wykonania oraz zdjęć zachowanych eksponatów muzealnych pozwala stwierdzić, że rękawice najczęściej powstawały z bardzo cienkich wełen, co potwierdzają m.in. wysokie liczby nabieranych oczek (jak w przytoczonym poniżej przykładzie – 44 oczka na niewielką dłoń dziecka w wieku 2–4 lat).
Rękawice zachowane w muzeach wykonano z wełen wysokiej jakości, starannie farbowanych. Projektując rękawice, warto i dziś podążać tym tropem – dłonie od zawsze przyciągają uwagę, dlatego zasługują nie tylko na ochronę przed zimnem, lecz także na wyjątkową oprawę estetyczną oraz kontakt z miękką, przyjemną w dotyku przędzą, odpowiednią dla wrażliwej skóry nadgarstków. Wybór wysokiej jakości przędzy ma tu ogromne znaczenie: decyduje nie tylko o komforcie noszenia, ale także o trwałości i eleganckim wyglądzie gotowego wyrobu. Starannie dobrana przędza pozwala w pełni wyeksponować wzór, podkreśla walory dekoracyjne i sprawia, że staje się ona zarówno praktycznym dodatkiem, jak i ozdobą stroju.
Oryginalny opis wykonania
Dziecinne rękawice z ozdobnym mankietem i rozetką
Rozmiar: Dla dziecka w wieku 2–4 lat
Materiały i narzędzia:
- 32 g cienkiej wełny (np. 100% wełna merynosowa)
- 2 drewniane druty o grubości 1,5 cm (na mankiet)
- 5 stalowych drutów pończoszniczych o średniej grubości (na korpus i kciuk)
- Igła dziewiarska
- Kawałek grubej białej nici jedwabnej
- Guzik dekoracyjny
Etap 1: Podszewka mankietu
Na drewniane druty nabierz 44 oczka.
Przerób 20 rzędów ściegiem gładkim (prawe oczka) – tam i z powrotem.
Etap 2: Ażurowa góra mankietu
Ścieg współcześnie znany jako PLASTER MIODU w oryginale JODEŁKA – wymaga sporo uwagi, ponieważ łatwo o pomyłkę, która zepsuje efekt całości, a ściegi z narzutami trudno się pruje.
Wg opisu z magazynu:
Rząd 1:
- 1 oczko brzegowe (prawe),
- narzut, zdejmij 1 oczko jak do lewego, 1 oczko na prawo – powtarzaj do końca.
Powtarzaj następujące rzędy:
Rząd 2:
- Zdejmij 1 oczko brzegowe,
- wszystkie oczka na prawo,
- narzuty przenieś na prawy drut (nie przerabiaj – „rozpruj”).
Rząd 3:
- 1 oczko brzegowe (prawe),
- oczko z narzutem razem na prawo, narzut, zdejmij 1 oczko jak do lewego – powtarzaj do końca.
Powtarzaj rzędy 2 i 3 naprzemiennie, w sumie 9 razy.
Góra mankietu powinna mieć wysokość równą podszewce.
Etap 3: Połączenie mankietu z korpusem
Przenieś robótkę na stalowe druty.
Przerób 1 okrążenie na prawo, zamykając mankiet w okrąg.
W trakcie tego okrążenia ujmij 4 oczka – zostanie 40 oczek.
Etap 4: Nadgarstek
Przerób 15 okrążeń ściągaczem: 2 oczka prawe, 2 lewe (na przemian).
Następnie 1 okrążenie na prawo.
Etap 5: Wzór „piqué” – dosł. pika, współcześnie znany jako ryż
Przerabiaj na zmianę:
- okrążenie 1: 1 oczko prawe, 1 lewe,
- okrążenie 2: 1 oczko lewe, 1 prawe.
Powtarzaj ten motyw przez kilka okrążeń, aż do rozpoczęcia dodawania oczek na kciuk.
Etap 6: Dodawanie oczek na kciuk
- Rozpocznij okrążenie przerabiając 19 oczek wzorem „piqué”.
- Na 20. oczku: zrób 2 oczka w jednym (prawe i lewe).
- Przerób kolejne: 1P, 1L, 1P.
- W kolejnym oczku znów zrób 2 oczka w jednym.
- Pozostałe oczka do końca okrążenia – bez zmian.
Kolejne okrążenie: przerabiaj oczka jak leżą.
Dodawaj 2 oczka powyżej wcześniejszych dodanych – co drugi rząd (jeden z dodawaniem, jeden bez).
Kontynuuj, aż część na kciuk będzie miała 19 oczek.
Etap 7: Oddzielenie i wykonanie kciuka
- Przerabiaj do drugiego dodanego oczka.
- Nabierz 9 oczek na 5. drut i zamknij w okrąg (tworząc obwód dla kciuka).
Kciuk – wykonanie:
- 1 okrążenie na prawo
- 1 okrążenie na lewo
- Zmniejsz: przerób razem 2 pierwsze i 2 ostatnie oczka → zostaje 7 oczek
- 1 rząd bez zmniejszeń
- Zmniejsz do 5 oczek (1 rząd P, 1 L)
- Zmniejsz do 3 oczek w kolejnym
- Przerób 16 rzędów bez zmniejszeń
- W ostatnich rzędach: ujmuj po 1 oczku na każdej igle
- Zakończ: przeciągnij nitkę przez pozostałe oczka
Etap 8: Zamykanie górnej części
- Nabierz na drut 9 oczek zarezerwowanych na kciuk.
- W tym okrążeniu zmniejsz, aż pozostanie 40 oczek.
- Przerób 34 rzędy (prawe i lewe).
- Rozpocznij zamykanie:
- W każdym okrążeniu ujmuj po 1 oczku od strony kciuka i po stronie przeciwnej (na każdym drucie).
- Powtarzaj przez 10 okrążeń, aż rękawiczka się zamknie.
Etap 9: Wykończenie i dekoracja
- Mankiet przyszyj do rękawiczki od lewej strony.
- Podszewka mankietu również jest przymocowana od wewnątrz.
- Dekoracja:
- Zrób małą rozetkę z grubej białej nici jedwabnej.
- Przyszyj guzik na jej środku.
- Umocuj rozetkę na grzbiecie rękawiczki.
- Wyszyj 3 gałązki białą jedwabną nicią, używając ściegu łańcuszkowego, aby ozdobić wierzch dłoni.
2 Comments