1856 i 1887 r.

LINK

opis ze strony Muzeum:

„Przęślica jest prostym narzędziem służącym do przędzenia, tj. do skręcania włókien lnu, konopi lub wełny w nić. Składa się z kijka oraz nałożonego na niego okrągłego krężla, na którym mocowano i nawijano wyczesane włókno, czyli kądziel. Przędzenie polega na wyciąganiu z krężla lewą ręką nitek kądzieli i nawijaniu ich na wrzeciono, które prawa ręka wprawiała w ruch. Tą żmudną pracą kobiety zajmowały się przez całą zimę. Dziewczyna, której źle wychodziło przędzenie powszechnie uznawana była za kiepską kandydatkę na żonę. Przęślica, będąca uznawanym przez wieki atrybutem kobiecości, była na Pomorzu prezentem ślubnym bądź narzeczeńskim. W tym przypadku była przedmiotem nieużytkowym, ozdobnie dekorowanym i malowanym.

1856

Przęślica składa się z kijka oraz z nałożonego na niego okrągłego krężla (krążołka), na który nawijano wyczesane włókna lnu, konopi lub wełnę, czyli kądziel. Następnie rozpoczynało się przędzenie polegające na wyciąganiu lewą ręką nici z kądzieli (przy zwilżaniu ich śliną lub wodą) i nawijaniu na wrzeciono, które prawą ręką wprawiano w ruch obrotowy. Przęślicę umieszczano w długiej, wąskiej deszczułce, która była podstawą narzędzia. Komplet: przęślica i wrzeciono to jedne z najstarszych osobistych rzeczy należących do kobiet. To one wykonywały zawsze tę żmudną i pracochłonną pracę. Uważano, że kiepska prząśniczka nie była dobrą kandydatką na żonę. To proste narzędzie, zamienione w piękny, malowany i dekorowany przedmiot, było prezentem narzeczeńskim lub ślubnym m.in. na Pomorzu. W tym przypadku przęślica była przedmiotem nieużytkowym, stanowiła natomiast cenny dar symboliczny, mający w magiczny sposób wpływać na nowopowstającą rodzinę, jej pomyślność, miłość i płodność. Prezentowana przęślica ma namalowane wszystkie magiczne elementy zapewniające szczęście: serca (miłość), głowy węży/smoków (dobrobyt), postacie ptaków (moc ochronna i strzegąca) i kwiaty (radość). Kształtem przypomina „drzewo życia”, w kulturze ludowej symbol niezmiennego porządku świata.

1887

Prezentowana przęślica jest zaopatrzona w monogram MP wskazujący na inicjały młodej kobiety i datę 1887, jednoznacznie informującą o roku zawarcia przez nią ślubu. Piętrowo umieszczone dekoracje w postaci krzyżyków greckich (równoramiennych), gwiazdek, tulipanów, ptaszków i żołędzi symbolizują to, co istotne dla młodej kobiety zakładającej dom: pomyślność, bogactwo i płodność. Kształt przęślicy przywodzi ponadto na myśl tzw. drzewo życia, motyw bardzo częsty w zdobnictwie ludowym. Drzewo takie symbolizowało kosmiczną oś, na której wspiera się świat. W tradycji ludowej było synonimem trwania porządku świata. Przęślica była więc darem magicznym, który miał wspomóc ład moralny i trwanie rodziny.”

aut. opisu – Iwona Karwowska

Zostaw odpowiedź