Stanisław Ignacy Witkiewicz – Witkacy (1885-1939),
Portret matki, około 1912-1913,
węgiel, papier, 62,5 x 48 cm,
MPŚ-M/1527 z kolekcji Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku LINK
Informacje ze strony MPŚ:
Oto cenny, pełen wyrazu węglowy portret autorstwa Witkacego przedstawiający jego matkę, Marię z Pietrzkiewiczów (1853-1931). Artysta był z nią związany w sposób szczególny, o czym świadczą jego liczne listy. Była nauczycielką muzyki, przyjaciele Witkacego wiążą jego słabość do improwizacji fortepianowych właśnie z jej wykształceniem – uczyła się w Konserwatorium Warszawskim.
Po powrocie z Rosji Witkacy zamieszkał w pensjonacie prowadzonym przez matkę, który to stał się jego stałym miejscem zamieszkania. Śmierć Marii Witkiewiczowej była dla artysty traumatycznym wydarzeniem.
Utrzymany w konwencji realistycznej wizerunek matki zajętej robótkami ręcznymi wpisuje się w tradycję artystyczną przedstawiania kobiet przy pracach domowych. Patrząc na ten portret nie sposób nie związać tego ujęcia ze sceną z witkacowskiej „Matki” – sztuki z 1924 roku. Charakterystyczne dla Witkacego jest bowiem wykorzystywanie analogicznych motywów w różnych dziedzinach twórczości.
Znanych jest tylko kilka jej wizerunków malarskich i rysunkowych, zatem tym wartościowszy jest to portret, nie tylko dla naszego muzeum. Trafił do nas jako dar Macieja Witkiewicza, stryjecznego wnuka artysty. Przed jego podarowaniem w naszych zbiorach nie było żadnego z portretów Marii Witkiewiczowej.
Obraz prezentowany był od 2012 roku w zamku, od 2019 otwiera nową wystawę stałą w Białym Spichlerzu. Przy okazji aranżacji, portret otrzymał nową ramę. Ta, w której znajdował się poprzednio również jest prezentowana na wystawie. Jest mniejsza, stąd widoczne zagięcia rysunku.” 1
