Mazurski Łoś
W milczeniu bagien,
gdzie mgła nisko śpi,
idzie łoś, na barkach niesie las.
Nasz Mazurski Łoś został odnaleziony w dawnym podręczniku ornamentyki1 poświęconym Prusom Wschodnim – regionowi obejmującemu dzisiejsze Mazury, Warmię oraz znaczną część południowej Litwy. W oryginale motyw ten przedstawiono w formie wzoru o dość ciężkim i zwartym rysunku. Podczas opracowywania został on więc delikatnie uproszczony i złagodzony, tak aby lepiej odpowiadał współczesnej wrażliwości estetycznej, a jednocześnie zachował swój historyczny i unikalny charakter.
Rozmiar wzoru został ograniczony wymiarami kobiecych dłoni, dla których zaprojektowano rękawice. Na większej dzianinie – na przykład na swetrze – motyw ten mógłby zostać znacznie szerzej rozwinięty, pozwalając na pełniejsze wyeksponowanie sylwetki łosia oraz otaczających go elementów leśnego ornamentu.
Na rękawicach pojawia się również motyw leśnych kwiatów, które można interpretować jako fioletowo-purpurowe czy białe wrzosy. Tło utrzymane jest w kolorze piasku, przywodzącym na myśl piaszczyste leśne ścieżki przecinające mazurskie zagajniki i knieje.
Zwierzęce motywy – zwłaszcza jelenie i łosie – pojawiają się w ornamentyce tekstylnej stosunkowo często. Ten jednak przyciąga uwagę wyjątkową formą. Najbardziej charakterystycznym elementem są pięknie rozrysowane, zakręcone łopaty, czyli szerokie poroże łosia, które nadaje sylwetce zwierzęcia magiczny wręcz wyglad i nieco heraldyczny styl. Dzięki temu wzór, mimo swojej prostoty, zachowuje wyrazisty i mocno rozpoznawalny charakter.
Schematy zamieszczone poniżej zostały zainspirowane wzornictwem dawnych Prus Wschodnich i powstały z myślą o zachowaniu oraz przypomnieniu tradycji tego regionu. Historyczne Prusy Wschodnie obejmowały obszary, które dziś znajdują się między innymi w granicach Polski – przede wszystkim Warmię i Mazury – a także tereny obecnej Litwy i Rosji. Był to region o złożonej, wielokulturowej historii, w której przenikały się wpływy polskie, litewskie, pruskie i niemieckie.
Wzory pojawiające się w dziewiarstwie, tkactwie i hafcie stanowią cenne świadectwo tych spotkań kultur. Ornamentyka tekstylna zachowała wiele dawnych motywów, które – przenoszone z pokolenia na pokolenie – tworzą dziś bogaty i rozpoznawalny język form.
Prawa autorskie należą do Muzeum Dziewiarstwa (autor projektu Anna Bednarz).
Pliki zawierają tylko schematy wzoru – należy pamietać o umieszczeniu kciuka w odpowiednim miejscu, dobraniu odpowiedniej włóczki i drutów oraz dostosowaniu schematu do rozmiaru dłoni.
Należy pobrać oba pliki – na lewą i prawą rekawicę.
Na rękawice z wzorem Mazurskiego Łosia zużyto:
- ok. 40 g wełny owczej 2 ply (340m/100g) w kolorze piasku
- ok. 20 g wełny owczej 2 ply w kolorze wrzosu fioletowo-purpurowego
- ok. 20 g wełny owczej 2 ply w kolorze szmaragdowej zieleni z nutami błękitu.
Druty 2 mm. Rozmiar rękawic – M (damski).
- Wolfganh Halfart Ostpreussen: Drucken und Sticken im Anschluß an ostpreußische Volkskunst – Prusy Wschodnie: druk i haft inspirowane wschodniopruską sztuką ludową, brak publikacji w j. polskim ↩︎