Recenzja

Była taka szkoła, która najpierw mieściła się w Kórniku pod Poznaniem, a później w Kuźnicach koło Zakopanego. W tych czasach kobiety z pokolenia na pokolenie pokornie przyjmowały narzuconą im rolę – rolę żony, matki, gospodyni domowej, posłusznej, skromnej, służącej rodzinie i świetnej organizatorki życia domowego. Był to czas, kiedy tradycja i społeczne oczekiwania wymuszały na kobietach określone zachowania i obowiązki.

W tej szkole uczono dziewczęta dyscypliny, dobrych manier, pracowitości, świętości i patriotyzmu. Oprócz tego program edukacyjny obejmował język polski, języki obce, geografię, historię, rachunki oraz prace domowe takie jak szycie, dzierganie i tworzenie koronek. Dla wielu z nich była to jedyna szansa na zdobycie podstawowej edukacji, co stanowiło wyjątkową możliwość w czasach, gdy dostęp do nauki dla kobiet był bardzo ograniczony. Jednocześnie szkoła ta była miejscem, gdzie kobiety stawały się „zakładniczkami” norm kulturowych, które narzucały im podporządkowanie się tradycji i rodzinie.

Mottem szkoły stał się fragment wiersza Adama Asnyka:

„Nie pomogą próżne żale,
Ból swój niebu trza polecić,
A samemu wciąż wytrwale,
Trzeba naprzód iść i świecić”!

W Zakopanem uczennice tej szkoły nazywano „cepculkami”, od charakterystycznych, białych czepków, które nosiły na głowach. Czepki te stały się symbolem ich przynależności do tej instytucji i były widocznym znakiem dyscypliny oraz porządku, który panował w szkole. Bywało jednak, że niektóre z tych dziewcząt buntowały się przeciwko surowym zasadom i wymaganiom narzucanym przez szkołę. Ich opór przeciwko normom i wzorcom jest jednym z głównych tematów książki „Zakładniczki. Zgoda i opór wobec wzorców i norm Szkoły Domowej Pracy Kobiet Jadwigi Zamoyskiej (1882–1914)” autorstwa Julii Wesołowskiej.

Książka ta zawiera wiele informacji na temat historii szkoły, wzbogaconych o archiwalne zdjęcia, dokumenty i listy. Przedstawia zarówno zgody, jak i sprzeciwy wobec narzuconych norm, ukazując, jak te kobiety radziły sobie w świecie, który ograniczał ich wolność i możliwości wyboru.