Analiza tkanin odkrytych w grobie św. Antoniego z Padwy (†1231) dostarcza kolejnego argumentu na rzecz tezy, że ornamenty uznawane w XIX wieku za charakterystycznie „norweskie” bądź „ludowe” mają znacznie wcześniejsze, średniowieczne pochodzenie. Wzory geometryczne i roślinne, widoczne w zachowanych fragmentach jedwabnych tkanin, wykazują wyraźne analogie do późniejszych motywów obecnych w sztuce tekstylnej Europy Północnej i Środkowej.
Odkrycie to potwierdza, że wiele form dekoracyjnych, później utożsamianych z tradycją lokalną, funkcjonowało już w XIII wieku w obrębie śródziemnomorskiego kręgu kulturowego, a ich rozprzestrzenienie było wynikiem szerokiej wymiany artystycznej i handlowej.
Wzornictwo z grobu św. Antoniego w Padwie
Podczas badań konserwatorskich w Bazylice św. Antoniego w Padwie odkryto niezwykle cenne fragmenty tkanin, którymi owinięto relikwie świętego. Pochodzą one z XIII wieku i reprezentują wysoki kunszt ówczesnych warsztatów jedwabniczych.
Widoczne wzory – geometryczne rozety, motywy roślinne i stylizowane kompozycje – świadczą o silnych wpływach włoskich, a zwłaszcza weneckich, gdzie w tym okresie dynamicznie rozwijało się tkactwo jedwabne. Tkaniny te nie tylko pełniły funkcję liturgiczną i ochronną, lecz także były nośnikiem symboliki sakralnej oraz prestiżu artystycznego.
Odnalezione w grobie św. Antoniego fragmenty są dziś bezcennym źródłem wiedzy o sztuce tekstylnej XIII-wiecznej Italii i dowodem na to, jak istotną rolę odgrywało wzornictwo w kulturze średniowiecznej Europy.
Tkaniny z grobu św. Antoniego w Padwie, datowane na drugą połowę XIII wieku, wykazują cechy charakterystyczne dla produkcji jedwabniczej w Wenecji, wówczas jednego z głównych ośrodków tego rzemiosła. Analiza wzorów, techniki i barw wskazuje, że choć porównywano je z wyrobami hiszpańskimi czy sycylijskimi, najbliższe analogie znajdują się właśnie w weneckich jedwabiach XIII stulecia, co sugeruje ich pochodzenie z tego środowiska.
źr.